Vertrouwenspersoon en gedragscode: verplicht in 2026

Verplichte vertrouwenspersoon op komst

Hoewel werkgevers nu al verplicht zijn om beleid te voeren tegen psychosociale arbeidsbelasting, is het aanstellen van een vertrouwenspersoon nu nog niet wettelijk verplicht. Daar komt verandering in. Het wetsvoorstel dat momenteel in behandeling is, verplicht organisaties met tien of meer medewerkers om hun medewerkers toegang te geven tot een vertrouwenspersoon – intern of extern.

De rol van de vertrouwenspersoon wordt daarbij duidelijk breder dan alleen het opvangen van meldingen. Denk aan:

• preventie van ongewenst gedrag;
• advisering van medewerkers én organisatie;
• signalering van structurele risico’s.

 

Dat vraagt om heldere afspraken. Hoe verloopt een melding? Wat gebeurt er daarna? En hoe wordt vertrouwelijkheid gewaarborgd? De vertrouwenspersoon wordt daarmee geen formaliteit, maar een vast onderdeel van een serieus en volwassen beleid voor sociale veiligheid.

Reiswerk is momenteel samen met het ministerie, de ANVR en werkgevers uit de branche betrokken bij het aanstellen van een branchebrede vertrouwenspersoon. Deze verwachten we later dit jaar te kunnen introduceren.

Gedragscode ongewenst gedrag: straks verplicht

Naast de vertrouwenspersoon werkt de overheid aan een verplichting voor een gedragscode ongewenst gedrag. Waar veel organisaties al een integriteits- of gedragscode hebben, gaat deze nieuwe verplichting een stap verder.

De gedragscode moet onder andere bevatten:

• duidelijke normen voor gewenst en ongewenst gedrag;
• concrete praktijkvoorbeelden;
• heldere meldroutes;
• stappen voor onderzoek en opvolging;
• garanties voor veilig melden.

 

Deze verplichting maakt deel uit van het Nationaal Actieprogramma Aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Het doel: minder grijze gebieden, minder afhankelijkheid van persoonlijke interpretatie en sneller ingrijpen wanneer grenzen worden overschreden.

Belangrijk om te weten: Inspectie SZW krijgt de bevoegdheid om boetes op te leggen als organisaties wel beleid hebben, maar dit in de praktijk onvoldoende toepassen.

Hiervoor werkt Reiswerk, samen met het ministerie, de ANVR en werkgevers, aan branchegerichte templates voor een gedragscode. Deze verwachten we eveneens later dit jaar, op de website, beschikbaar te stellen.

Wat betekent dit voor HR in 2026?

Voor HR-professionals betekent dit dat 2026 hét moment is om het bestaande integriteits- en veiligheidsbeleid kritisch tegen het licht te houden. Voldoet het huidige beleid straks aan de wettelijke eisen? Is duidelijk wie wat doet? En weten medewerkers de weg te vinden als er iets speelt?

Met de aankomende verplichtingen wordt sociale veiligheid geen papieren afspraak meer, maar een onderwerp dat zichtbaar, bespreekbaar en goed geregeld moet zijn.

Heb je vragen en/of opmerkingen? Stuur dan een e-mail naar info@reiswerk.nl